Max Lucado – de auteur van bestsellers
Wat is zijn échte boodschap?
Max Lucado – een bekende naam, een auteur van bestsellers. Hij is volgens de Reader’s Digest “de beste prediker van Amerika” 1, volgens Christianity Today Magazine is hij de tweede pastor van Amerika 2 en volgens het New Life Magazine nummer 11/1998 de “ware meester van de schildering van het Woord”. Zijn populariteit en invloed worden steeds groter – nu ook in Europa. Zijn boeken bereikten tot nu toe een totale oplage van meer dan 50 miljoen exemplaren en wonnen belangrijke prijzen.
Een co-auteur van het tijdschrift ‘Aufatmen’, Anke Pagel, bekent dat de Bijbelse verhalen, die zij ‘al lang aan de kant gelegd had’, door Lucado weer ‘levensecht en bemoedigend’ werden. 3 Dit schijnt het geheim van zijn succes en zijn buitengewoon grote populariteit te zijn: Lucado vertelt Bijbelse verhalen op zijn geheel eigen manier en onbevangen na. Geestelijke waarheden worden door alledaagse taferelen geïllustreerd en bovendien zo weergegeven, dat ze voor iedereen te begrijpen zijn. Deze manier van overbrengen en deze stijl zijn het die hem tot een auteur van bestsellers maakten.
Lucado: zijn wens en zijn mensbeeld
De wens van Lucado is ‘de zaak van God groot naar buiten te brengen’ 4 Hoe hij daarin slaagt, moeten de volgende fragmenten uit zijn boeken illustreren. Een aantal van zijn boektitels maken duidelijk waar het hem om gaat: ‘Lichter door het leven’, ‘Niemand is zoals jij’, ‘Hemels applaus’, ‘You are special’, ‘Jij bent geweldig’ en ‘Jij bent uniek’.
Over dit laatste boek lezen we in een recensie: ‘Dit boek brengt de boodschap over, dat ieder mens goed is zoals God hem gemaakt heeft en geeft een positief zelfbeeld’. 5
Door titels van boeken als ‘Het gaat niet om mij’ maakt Lucado echter ook duidelijk dat het hem in de eerste plaats om de eer van God gaat. De Bijbel is voor hem het fundament van het geloof en Jezus Christus de enige weg naar God. Bij nadere beschouwing zien we echter toch iets dat ons bevreemdt. Zo zou Gods motief tot redding van de mens niet alleen Zijn liefde zijn. Nee, volgens Lucado gelooft God in de mens; Hij respecteert, acht en eert hem. 6 Bovendien speculeert Lucado, dat de Heer Jezus in de hemel het volgende zegt: ‘Ik ben er zo trots op dat jij je door Mij liet gebruiken. Vanwege jou zijn de anderen hier’.7
Die eer komt echter niet de mens toe, maar alleen aan God, temeer omdat alle goede daden ook alleen door Hem bewerkt zijn (Efeze 2:8-10).
Volgens Lucado dacht God bij de schepping van de mens: ‘Maar déze zal net zoals Ik zijn’. 8 De conclusie die Lucado trekt: ‘De Schepper had niet een schepsel, maar een andere Schepper geschapen’. 9
En door nog een ander verhaal suggereert Lucado op grond hiervan ook zelfaanvaarding:
‘Geen wonder dat de hemel applaudisseert, wanneer u wakker wordt. Een meesterwerk is opgestaan.
‘Tsjonge’, fluisteren de sterren. ‘Wat is dit mensenkind geweldig!’
‘Ooooh’, fluisteren de engelen ademloos, ‘Wat een geweldig wonderwerk heeft God gemaakt!’Terwijl ú dus kreunt, is de eeuwigheid bijna sprakeloos van verbazing. Terwijl ú struikelt, zijn de engelen in trance.
Wat ú in de spiegel als een ramp in de ochtend ziet, is in werkelijkheid een wonder in de ochtend: heiligheid in een badjas.’ 10
Terwijl bij Lucado God enthousiast en trots op de mens is, laat de Bijbel juist zijn ellende en zondigheid zien, alsook zijn totale afhankelijkheid van Gods onverdiende genade (Jesaja 6:5-7; Openbaring 1:17).
Gedetailleerd beschrijft Lucado, wat er na de dood van de Heer Jezus volgens hem gebeurd zou zijn: ‘Drie dagen lang verging het lichaam van Jezus. Denk u er wel aan: Hij lág daar maar niet alleen. Nee, Hij verteerde. Zijn wangen zakten in en Zijn huid werd bleek’. 11
Lucado brengt het met grote stelligheid, maar de Bijbel betuigt het tegendeel van deze leugenachtige verklaring, namelijk dat Hij als de Heilige van God de ontbinding niet zag (Handelingen 13:37; vergelijk Psalm 16:10; Handelingen 2:27 en 31; Handelingen 13:34).
De nieuwe stijl van vertellen van Lucado doet soms tekort aan de oorspronkelijke Bijbelse samenhang en de correcte volgorde. Zo hebben bijvoorbeeld niet alleen Adam en Eva van de verboden vrucht gegeten:
‘Maar Eva werd er ingeluisd, en de vrucht werd geplukt; en maar een paar alinea’s later volgen man en zoon haar voorbeeld, en de eerlijkheid uit paradijselijke tijden is alleen nog maar een mooie herinnering’. 12
Dus is volgens Lucado ook hun eerste zoon Kaïn uit het paradijs verdreven, ook al wordt deze pas in het volgende hoofdstuk (Genesis 4:1a) geboren…
Lucado’s hulp- en stijlmiddelen om de Bijbel begrijpelijk te maken – en de gevaren ervan
Lucado werkt steeds opnieuw met schitterende beelden, wanneer hij bijvoorbeeld 1 Korinthe 13 als ‘de Mount Everest van de liefdesbrieven’ aanduidt. 13
De behoudenis respectievelijk de bekering duidt hij zelfs aan als een therapie. ‘En de enige therapie heeft God in Johannes 3:16 beschreven: Hij heeft lief. Hij geeft. Wij geloven. Wij leven’. 14
“Op de een of andere manier zouden we misschien een toornende God verwachten.” 15 Maar die bestaat er bij Lucado niet. Áls Die er al zou zijn, spreekt Lucado hoogstens van een “liefdevolle toorn van God”.16
Dit begrip ‘liefdevol’ of ‘tederheid’ speelt bij Lucado een grote rol: ‘De afstand tussen jou en Zijn tederheid is maar één gebed’. 17 Na een beschrijving van een reeks hartstochtelijke verlangens die God zou hebben, gebruikt Lucado zelfs een lieftallig verkleinwoord voor de mens in zijn karakter als zondaar:
‘Hoewel wij allemaal schurkjes en boefjes zijn, heeft Hij ons al gezien, voordat wij geboren werden. En Hij houdt van wat Hij ziet. Door gevoelens overweldigd en door trots overmand wendt de Schepper van de sterren Zich tot ons, de een na de ander, en zegt: ‘Jij bent Mijn kind. Ik hou van jou met heel Mijn hart!’ 18
Dit impliceert dat zonde niet zo ernstig genomen moet worden; de zonde is eigenlijk het spreken erover al bijna niet waard. Het relativeert bovendien de waarde van de verlossing door de plaatsvervangende dood van onze Heer Jezus aan het kruis. Op de duur bewerkt deze eenzijdige zienswijze en het zoetsappig maken van Gods Woord echter onvermijdelijk dat het hele Woord van God verkeerd begrepen wordt.
De onwetende lezer vermoedt niet, dat hij maar één kant van de medaille te zien krijgt, en dat er veel is dat oneindig boven het geopenbaarde uitgaat. Lucado wekt de indruk van een gemakkelijk christendom, dat weinig met waken en bidden te maken heeft, maar heel veel met slapen en knuffelen. Zo staat in zijn boek ‘Inspiraties uit Psalm 23’:
“Een kudde schapen ligt in een kring rondom hun herder. Ze hebben weldadig in het groene gras geknuffeld … Wanneer wij de ogen op de Herder gericht hebben, kunnen wij gerustgesteld gaan slapen. …… Verander je perspectief en ontspan je”. 19
“Knuffel, totdat je je volledig veilig voelt en omringd en omgeven door de halmen van Zijn liefde”. 20
De voorstelling van de Zoon van God door Lucado
Bij een uitlegging van de opwekking van de dochter van Jaïrus (Markus 5:22-43) beschrijft Lucado de Heer Jezus als volgt:
‘Hij zag eruit als een heel normaal mens, iets te normaal. Hij droeg een corduroy jasje met ingezette stukjes leer op de ellebogen. Zijn broek was niet nieuw, maar zag er nog netjes uit. Geen stropdas. De eerste tekenen van een terugwijkende haarlijn was te zien, het bruine haar was krullend … Hij had slanke, sterke handen. Iemand had me verteld, dat Jezus in Mississippi opgegroeid zou zijn als zoon van een automonteur’. 21
Daarna wordt gezegd, dat Jezus ‘op de vroege Paasmorgen glimlachend uit Zijn donkere hol naar buiten kwam en de overwonnen duivel de vraag stelde: ‘Was dat echt alles wat je in petto had?’ 22
Op een gemaakt grappige manier wordt ook een mogelijke gedachte van Nicodémus na Jezus’ opstanding weergegeven:
‘Wat denkt u hoe Nicodemus gereageerd heeft, toen hij het nieuws te horen kreeg, dat zich op straat verbreidde, dat Jezus uit het graf gekomen was en weer op de been zou zijn? Heeft hij geglimlacht en gedacht aan het nachtelijk gesprek?
Wedergeboorte? Haha. Wie zou gedacht hebben, dat Hij er bij Zichzelf mee zou beginnen?’ 23
Dat Jezus ‘vechtpartijtjes met Zijn broers had’ 24 en een ‘eerste slaande ruzie met Zijn buurjongen’ 25 gehad zou hebben, is een loochening van Zijn heiligheid en ontspringt eveneens uitsluitend aan de fantasie van Lucado.
De latere koning David wordt door Lucado beschreven als ‘een jongeman met pukkels.’ 26 En Jozef krijgt het certificaat van onbekwaamheid:
‘Jozef? Een kleine timmerman uit een dorp met maar één kameel. Is er dan voor God niets beters? Iemand met een opleiding, een wat fraaiere stamboom? Een krachtdadiger iemand? Deze figuur weet nog niet eens voor elkaar te krijgen om een hotelkamer te regelen, en zó iemand zou aan de vereisten voldoen om vader van de Heer van het universum te zijn?’ 27
Jezus, die begon als ‘de slungelige jongen’ 28 en ‘magere knaap’ 29, wordt bij Lucado gaandeweg tot ‘de krachtige, jonge timmerman’ 30; ‘iemand die met de sterren knikkerde’ 31.
“Misschien had het meisje aan de andere kant van de straat een oogje op hem of omgekeerd. Mogelijk had hij knokige knieën. Eén ding is zeker: Hij was volledig God, maar ook volledig mens”.32 Die ware, zondeloze Mensheid van de Heer Jezus gebruikt Lucado steeds weer als rechtvaardiging voor zijn ongegronde en onheilige Jezus-fantasieën.
Hoe vergaat het ons als Bijbelgetrouwe lezer bij zulke speculatieve beschrijvingen die boven de Bijbel uitgaan? In plaats van ons bezig te houden met wat Jezus Christus gedacht, gezegd of gedaan zou kunnen hebben, is het veeleer onze taak om alleen dat wat over Hem geopenbaard is te begrijpen en in het geloof en leven te gebruiken.
Als je één keer begint de Bijbel te ‘verfraaien’, net zoals Lucado, dan kan de vraag gesteld worden waar de grenzen liggen voor zulk soort verfraaiingen van de Bijbelse berichtgeving.
Kunnen we God te serieus nemen?
Heel bijzonder is de invloed van afbeeldingen op Lucado; daarin onderscheidt hij zich van de meeste evangelicale auteurs:
‘Ik heb een afbeelding van Jezus, waarop Hij lacht. Het hangt aan de wand tegenover mijn bureau. Het is een indrukwekkende tekening. Jezus werpt Zijn hoofd naar achteren. Zijn mond is open. Zijn ogen fonkelen. Hij grijnst niet alleen. Hij lacht niet stilletjes in Zichzelf. Hij lacht uit vólle borst. Hij heeft moeite om adem te halen. Ik kreeg het cadeau van een priester van de Episcopaalse kerk, die altijd sigaren op zak heeft en afbeeldingen verzamelt waarop Jezus glimlacht. ‘Ik geef er eentje aan iedereen van wie ik denk, dat hij ertoe neigt God te serieus te nemen’, verklaarde hij, toen hij mij het geschenk overhandigde’. 33
Lucado geeft geen lang commentaar bij dit onderwerp, maar schrijft alleen: ‘Hij sloeg de spijker op de kop!’ 34 Maar kunnen we God te serieus nemen? Het gaat niet om fanatisme, dwangmatig of krampachtig christen zijn. Maar hoe ver zijn wij verwijderd van Gods voorstellingen en plannen en dus ook van Zijn karakter, ja van Hem Zelf, wanneer wij het gevaar zien Hem en Zijn Woord te serieus te nemen?
Dit is niets dan een aanval op Gods soevereiniteit, Zijn almacht en al Zijn volkomen goede eigenschappen. Wee ons als dit veronderstelde gebod ‘Je zult God niet te serieus nemen!’ aandacht krijgt.
Normen die vervagen
‘Als u problemen met de tekening van de lachende Jezus in mijn kantoor hebt, dan hebt u ook problemen met dit verhaal’, zo meent Lucado ten slotte met betrekking tot de genezing van de bloedvloeiende vrouw. 35 In het gesprek met deze vrouw ziet Lucado een ‘satanische plagerij’.36
Tot zover over een christelijke auteur van bestsellers, die in de toekomst mogelijk nog veel christenen zal beïnvloeden.
Met zijn beeld van God is Max Lucado in zekere zin een prototype van de neo-evangelikalen en ook een vertegenwoordiger van een sensueel christendom zonder de noodzaak van berouw, bekering, belijdenis; zonder een boodschap over de verdorvenheid van de mens. Gods toorn en oordeel worden verregaand verborgen. De autoriteit van de Heilige Schrift wordt gerelativeerd door valse toevoegingen en menselijke fantasieën. De eer van God vervaagt vanuit de wens om de mensen zelfvertrouwen en liefde te geven.
Het lijkt erop dat wij al in de tijd zijn beland, waarin de mensen de gezonde leer niet meer zullen verdragen, maar zoeken wat het gehoor streelt, en voor zichzelf leraars zullen verzamelen overeenkomstig hun eigen begeerten. Ze zullen hun gehoor van de waarheid afkeren en zich keren tot fabelachtige verzinsels (2 Timotheüs 4:3-4)? ‘Wend je ook van dezen af!’
Thorsten Brenscheidt
Uit ‘Fest und treu’ (uitgegeven door W. Bühne)
Opmerking van de vertaler: in dit artikel vertalen we titels en citaten letterlijk vanuit het Duitse artikel; ze zijn dus niet aan Lucado’s Nederlandse boeken ontleend.
1 http://www.acu.edu/events/news/archives2005/050415_best_preacher.html
2 http://www.christianitytoday.com/ct/2004/march/8.58.html
3 “Aufatmen” Nummer 03/2005, pagina 18
4 “Aufatmen” Nummer 03/2005, pagina 19
5 Anonym. Rezension bei Amazon. <http://www.amazon.de/product-reviews/3775142851>
6 “Liebe im Überfluss”, pagina 71-72, 153, 157-158
7 “Wenn Christus wiederkommt”, pagina 85-86
8 “Ruhe im Sturm”, pagina 149
9 “Ruhe im Sturm”, pagina 152
10 “Ruhe im Sturm”, pagina 145
11 “Wenn Christus wiederkommt”, pagina 35+38
12 “Werden wie Jesus”, pagina 120
13 “Liebe im Überfluss”, pagina 16
14 “3:16 für Teens”, pagina 18
15 “3:16 für Teens”, pagina 18
16 “Ruhe im Sturm”, pagina 104
17 “3:16 für Teens”, pagina 42
18 “Gott findet, du bist wunderbar”, pagina 91-94
19 “Leichter durchs Leben für Mütter”, pagina 50-51
20 “Leichter durchs Leben für Mütter”, pagina 56
21 “Ein Tag, der alle veränderte”, pagina 124-125
22 “Ein Geschenk für dich”, pagina 46
23 “3:16 – Zahlen der Hoffnung”, pagina 19; Hervorhebung im Original
24 “Ruhe im Sturm”, pagina 108
25 “3:16 – Zahlen der Hoffnung”, pagina 173
26 “Ganz Du selbst!”, pagina 56
27 “Ganz Du selbst!”, pagina 172-3
28 “Das 3:16-Versprechen”, pagina 14; “3:16 – Zahlen der Hoffnung”, pagina 52
29 “3:16 für Teens”, pagina 51
30 “Er versetzt immer noch Berge”, pagina 110
31 “Ein Geschenk für dich”, pagina 45
32 “Ruhe im Sturm”, pagina 24
33 “Ruhe im Sturm”, pagina 128
34 “Ruhe im Sturm”, pagina 128
35 “Ruhe im Sturm”, pagina 130
36 “Ruhe im Sturm”, pagina 132