Een nieuw gezin

Vraag: 

Geeft Gods Woord aanwijzingen over de vraag of een jong, pas getrouwd stel een nieuw gezin vormt of nog onder de verantwoording van de wederzijdse ouders valt?

Antwoord:

Jazeker wel! Niet in de vorm van concrete geboden en verboden, maar de Bijbel is heel helder over het feit dat een pas getrouwd stel begint aan een nieuw, zelfstandig huisgezin waarvoor de man, ondersteund door zijn vrouw, de verantwoording draagt. Die verantwoording betreft elk denkbaar vlak: de zorg voor het geestelijke, emotionele, lichamelijke welzijn; de zorg voor huis en huisvesting; voor het levensonderhoud; voor de voeding, begeleiding en opvoeding van eventueel kinderen, voor gastvrijheid die wordt verleend aan medegelovigen, buren, enzovoort.

Het eren van onze (schoon-)ouders (Ef. 6:2) geldt ons hele leven lang, maar de gehoorzaamheid aan onze ouders (Ef. 6:1) eindigt wanneer wij een nieuw, eigen, zelfstandig gezin stichten door te trouwen (op de situatie van volwassen kinderen die thuis wonen, gaan we in het kader van deze vraag niet in).

Al meteen na de schepping van de mens lezen we een instructie van God, onze Schepper, die nooit is ingetrokken: ‘De HEERE God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had, tot een vrouw en Hij bracht haar bij Adam. Toen zei Adam: Deze is ditmaal been van mijn beenderen, en vlees van mijn vlees! Deze zal mannin genoemd worden, want uit de man is zij genomen. Daarom zal een man zijn vader en zijn moeder verlaten en zich aan zijn vrouw hechten; en zij zullen tot één vlees zijn’ (Gen. 2:23-24). 

In vers 23 staat ‘vrouw’, maar je kunt letterlijk vertalen: mannin; want het Hebreeuwse ‘isha’ (vrouw) lijkt sterk op ‘ish’ (man). Alleen al door die taalkundige overeenkomst wordt de bijzondere, onverbrekelijke eenheid tussen huwelijkspartners nadrukkelijk onderstreept. Niemand heeft het recht of de plicht daar tussen te zitten, zich in te mengen in kwesties die huwelijk, gezin, opvoeding, huisvesting, enzovoort betreffen. 

Het is wereldwijd in diverse culturen bekend hoe vaak enerzijds (schoon-)ouders een nieuw huisgezin onder spanning hebben gebracht door zich daar in te mengen; of dat nu door het jonge stel gewenst is, of niet, het blijft in alle gevallen sterk af te raden. Immers, alleen wanneer het jonge, gelovige stel zelf leert de Bijbel te lezen én op de knieën te gaan en de Heere om raad te vragen, zullen ze ook geestelijk meer naar elkaar toe groeien en tot wederzijdse steun kunnen zijn.

‘Wij weten dat de man en de vrouw worden beschouwd als één geheel … Niemand was zo nauw met Adam verbonden als Eva, omdat geen ander schepsel een deel van hemzelf was’. (C.H. Mackintosh, uit: Aantekeningen op Genesis)

Wel is het wijs en geestelijk als het jonge stel raad zoekt als ze dingen tegenkomen waarvan ze niet weten hoe die aan te pakken; dat kan alledaagse dingen betreffen als: hoe je je man of vrouw beter kunt leren begrijpen; hoe je elkaar kunt helpen; hoe je moet koken of de was doen; de vraag hoe je fricties kunt voorkomen dan wel oplossen; of de vraag hoe je vorm geeft aan het dagelijkse Bijbellezen en bidden; en het kan ook gaan om beslissingen van gevoelige aard, bijvoorbeeld ten aanzien van werk, hypotheek, huisvesting, gezondheid, seksualiteit, enzovoort. Maar we kunnen ook denken aan geestelijke vragen die een jong stel bezighouden en waar de man nog te onervaren is om een antwoord op te vinden.

Het zou anderzijds vleselijk zijn van een jong stel om hun (schoon-)ouders te negeren door geen raad bij hen te zoeken of geen wijze, op de Bijbel gefundeerde raad aan te nemen. 

Speciaal tegen jonge stellen zouden we willen zeggen: let er vanaf het begin op elk van je (schoon-)ouders in eer te houden, eerbaar en respectvol over hen te denken en op die eerbare manier met elkaar over hen te spreken. Ten eerste omdat je door hen niet te eren en negatief over hen te praten eenvoudigweg zondigt tegen de Heere en tegen hen; en ten tweede omdat het oneerbaar, negatief spreken over één of meer ouders al heel vaak spanning en verwijdering in jonge huwelijken heeft gebracht.

Het is raadzaam als jullie de nodige geestelijke en praktische adviezen primair zoeken bij jullie beide ouderparen, om scheefgroei te voorkomen (immers, ook elk van jullie ouders heeft zijn sterke kanten, een bijzondere levenswijsheid op een bepaald vlak, maar ook terreinen waarvan hij of zij minder weet heeft); en in het bijzonder als je geen gelovige, Godvrezende ouders hebt, is het soms zinvol oude, geestelijk en praktisch ervaren gelovigen om raad te vragen.

Broeder J.Ph. Buddingh schreef in zijn boek ‘Wording’ het volgende over Genesis 2:23-24: ‘Het woordje ‘ditmaal’ is een aanwijzing dat Adam zich herinnerde dat hij de dieren gezien en benoemd had, maar er niet één vond die bij hem paste. Ditmaal geen teleurstelling, maar louter vreugde om de vrouw die de Heere hem gegeven had…

‘Vader en moeder verlaten’. Dat betekent een beslissing. Een bestaande toestand eindigt, een andere toestand begint. Niet een onderhandse zaak, maar een duidelijke en gekende zaak, geen verhoudingen met deze en gene, waarbij overigens alles bij het oude blijft, maar ‘vader en moeder verlaten’.

Vervolgens ‘zijn vrouw aanhangen’. Niet een vrouw aanhangen, maar ‘zijn eigen’ vrouw; niet een meisje aanhangen, maar zijn vrouw, in de zin van echtgenote. Dat betekent een huwelijk. De vorm van de huwelijkssluiting was of is niet overal gelijk. Maar wat we hier vinden is duidelijk een beslissing en een voortaan met de eigen vrouw samengaan. En zij zullen tot één vlees zijn. Welnu, dát is het huwelijk.

Tegenwoordig zijn er velen die willen trouwen [door samen te wonen] alvorens [voor de wet] te trouwen. Dat is een grote dwaasheid en een weg tot losbandigheid en onreinheid. Er wordt smalend over het ‘boterbriefje’ gesproken omdat het mode is om daar smalend over te praten. Men beweert dat er vroeger geen huwelijk gesloten werd. Dat is een heel grote denkfout. Wie het verhaal van Jakobs zonen en hun zuster Dina leest (Gen. 34), zal zien dat het anders is. De Schrift zegt trouwens: ‘Laat het huwelijk in ere zijn onder allen, en het huwelijksbed onbevlekt’ (Hebr. 13:4). Dat is voor een Christen afdoende’.

Uit het duidelijk onderwijs van Efeze 5 zien we hoe een huwelijk een beeld is en hoort te zijn van de relatie tussen Christus en de Gemeente; ieders huwelijk hoort de heerlijkheid daarvan uit te stralen. Het is dan ook riskant als (groot-)ouders zich inmengen in huwelijken van (klein-)kinderen of er zo dicht bovenop zitten dat het jonge stel zich niet op een gezonde, verantwoorde manier zelfstandig kan ontwikkelen voor het aangezicht van de Heere.

Gods Woord spreekt dan ook niet over: dicht er bovenop zitten; niet over: ‘als een kloek de kuikens onder je vleugels houden’, maar zegt integendeel: verlaat je ouders. En dat zegt het Woord juist tegen de mannen! Jonge broeders, zeker als je een hechte band hebt met je ouders is er moed voor nodig om hen te verlaten; maar het is wél de weg van Gods zegen voor je huwelijk. Ga op voldoende afstand wonen om zelfstandig, samen met je vrouw, een zelfstandig eigen huwelijks- en gezinsleven te ontwikkelen, onder de zegen en bescherming van de Heere.

En ouders, laat je kinderen gaan. Dat is emotioneel moeilijk, maar je mag hen toevertrouwen aan de zorg van hun Heere; en dan is het goed. Wie zou er beter voor hen kunnen zorgen dan Hij?

‘Ja maar, in meerdere culturen was het toch de gewoonte dat drie of soms zelfs vier generaties dicht op elkaar woonden?!’ Dat klopt, maar ten eerste is dat niet wat Genesis 2:24 nadrukkelijk zegt over het verlaten, en het ging daarom ook lang niet altijd goed. Want ‘verlaten’ wil niet zeggen: 10, 50 of 100 m verderop gaan wonen; en het wil evenmin zeggen: continu appen of bellen met je zoon of dochter, steeds maar navragen of alles wel goed loopt, een oogje in het zeil houden, te pas en (vooral) te onpas adviezen geven, enzovoort. 

Maar ten tweede was het leven in boerenmaatschappijen anders dan vandaag de dag, omdat men veelal van ’s morgens tot ’s avonds hard en vermoeiend lichamelijk werk moest doen en geheel afhankelijk was van God als het gaat om het slagen van de oogst en dergelijke. Dat is totaal anders in ons land, vandaag de dag. En dat vormt een reden waarom iets wat vroeger ondanks de tegenspraak met Genesis 2:24 goed kon functioneren, vandaag de dag in onze westerse maatschappij veelal sterk af te raden valt.

Laten we eenvoudigweg Gods Woord volgen. Daar rust zegen op voor ons huwelijk en dat van onze (klein-)kinderen.