‘Een losprijs voor velen’ en ‘een losprijs voor allen’

Vraag: Op blz. 241 van jaargang 51 las ik, dat H.L. Heijkoop schrijft: ‘En Hij deed een werk op het kruis waardoor niet alleen de zonden en de boze natuur van hen voor wie Hij dat werk volbracht, in oordeel weggedaan werden voor God …’ En even verderop: ‘Hij heeft het oordeel van God voor hen gedragen’. Heeft de Heer Jezus het werk op het kruis dan niet volbracht voor alle mensen? Is Hij dan niet voor alle mensen gestorven? Heeft Hij niet het oordeel over alle zonden gedragen?
A.B. te S. (Vlaanderen)

Antwoord: In dit verband zijn twee Schriftgedeelten van groot belang. Het eerste is 1 Timotheüs 2:3-6: Want dit is goed en aangenaam voor God, onze Heiland, Die wil dat alle mensen behouden worden en tot de kennis van de waarheid komen. Want er is één God en één Middelaar tussen God en mensen, de Mens Christus Jezus, Die Zichzelf gegeven heeft tot een losprijs voor allen’.

De tweede Schriftplaats is Mattheüs 20:28: ‘Zoals de Zoon des mensen niet is gekomen om gediend te worden, maar om te dienen en Zijn leven te geven tot een losprijs voor velen’.

Waarom staat er de ene keer dat de Heer Jezus Zich heeft gegeven tot een losprijs ‘voor allen’, en de andere keer ‘voor velen’? De voetnoot bij Mattheüs 20:28 in de 4e druk van de Voorhoeve-vertaling maakt het verschil duidelijk. In het oorspronkelijk zijn er twee verschillende woordjes gebruikt die beide door hetzelfde Nederlandse woordje ‘voor’ zijn vertaald. Het Griekse woord dat in Mattheüs 20:28 wordt gebruikt voor ‘voor’, betekent ook ‘in plaats van’; de Heer Jezus heeft Zijn leven dus gegeven in plaats van velen – de ‘velen’ die door het geloof in Hem behouden zouden worden. Voor deze velen is de straf van God op Hem geweest, toen Hij hun zonden plaatsvervangend in Zijn heilig lichaam op het kruishout wilde dragen (1 Petrus 2:24). Daarvan spreekt o.a. Jesaja 53:11, waar we lezen: ‘Door Zijn kennis zal Mijn Knecht, de Rechtvaardige, velen rechtvaardig maken, want Hij zal hun ongerechtigheden dragen’, en vers 12, waar we lezen dat ‘Hij veler zonden [ d.i. de zonden van velen ] gedragen heeft’.

Het Griekse woord voor ‘voor’ in 1 Timotheüs 2:6 (‘voor allen’) betekent ’ter wille van’ of ‘zich uitstrekkend tot’ in de zin van een aanbod; deze Schriftplaats houdt dus in dat de losprijs die de Heer Jezus betaald heeft, voldoende is voor iedereen; dus voldoende voor alle mensen, als zij tot Hem zouden komen met belijdenis van hun persoonlijke schuld. Niet één mens kan zeggen: ‘Ik wilde me bekeren, maar ik kon niet, omdat er geen losprijs voor mij was betaald’. Nee, de losprijs is voldoende voor alle mensen. Het offer van de Heer Jezus is namelijk volkomen aangenaam voor God – maar de zondaar moet wel zélf komen met belijdenis van zijn zonden en met oprecht berouw.

De gedachte van sommigen dat de Heer Jezus de zonden van alle mensen gedragen heeft, is volslagen verkeerd en leidt tot de valse leer van de alverzoening. De mening van anderen dat de Heer Jezus alle zonden gedragen heeft, maar dat bepaalde mensen desondanks verloren gaan omdat zij zich niet bekeren, is eveneens een dwaling; dat zou immers de lasterlijke gedachte inhouden, dat een deel van Zijn lijden tevergeefs is geweest. Bovendien tast dit de rechtvaardigheid van God aan. Als God alle zonden van alle mensen geoordeeld zou hebben in Christus, hoe kan Hij dan nog mensen verloren laten gaan? God oordeelt krachtens Zijn rechtvaardigheid de zonden nooit tweemaal, éénmaal in Christus en vervolgens nogmaals bij de zondaar zelf. Nee, Hij oordeelt éénmaal!

De Heer moge ons ervoor bewaren, om de heilige grond van de verzoening te betreden met eigen, menselijke gedachten, die altijd tot ons verderf zijn.