De Heilige Geest

– algemeen –

‘God is een geest, …’
Johannes 4:24a

Eén God – drie Personen

De Heilige Geest in het Oude Testament

Voorbeelden:

• gelovigen:
  • Bezaleël: Exodus 35:31
  • David: Psalm 51:13
  • Zacharia: Lukas 1:67
• ongelovigen:
  • Bileam: Numeri 24:2
  • Saul: 1 Samuel 10:11; 16:14; 19:22-24
  • Judas: Mattheüs 10:1; 7:22-23, Hebreeën 6:4-5

De Heilige Geest in het Nieuwe Testament

in u
bij u tot in eeuwigheid
Johannes 14:16-17

De Heilige Geest – een goddelijke Persoon op aarde

Verder:

• Mattheüs 3:16-17 (doop)
• Mattheüs 28:19 (‘doopformule’)
• 2 Korinthe 13:13 (zegenwens)

De Heilige Geest – een Persoon

De Heilige Geest – een Persoon: Hij …

De Heilige Geest bij de menswording van de Heer Jezus

• aankondiging: Lukas 1:35
• zwangerschap: Mattheüs 1:18-20

De Heilige Geest bij de openbare dienst van de Heer Jezus

• doop: Mattheüs 3:16; Johannes 1:33
• gezalfd: Handelingen 10:38
• begin van de dienst: Lukas 4:1,14
• offer: Hebreeën 9:14

Rechtvaardiging door opstanding: 1 Timotheüs 3:16, 1 Petrus 3:18b, Romeinen 1:4 (↔ onrechtvaardige beschuldiging)

Titels van de Heilige Geest

Parakleet (Johannes 14:16,26; 15:26; 16:7):

• advocaat
• trooster
• voorspraak

(vergelijk Romeinen 8:26-27, 1 Johannes 2:1)

De werken van de Heilige Geest

• onderwijzen: Johannes 14:26
• getuigen: Johannes 15:26
• overtuigen: Johannes 16:8-11
• in de waarheid leiden: Johannes 16:13
• toekomstige dingen verkondigen: Johannes 16:13
• de Heer Jezus verheerlijken: Johannes 16:14

Inspiratie en de Heilige Geest

• 2 Petrus 1:20-21
• 2 Timotheüs 3:16a
• zie ook: 1 Korinthe 2:10,13,15

Beelden van de Heilige Geest

• duif: Mattheüs 3:16
• wind: Johannes 3:8, Handelingen 2:2
• water: Johannes 4:14; 7:38
• knecht: Genesis 24
• zegel: Efeze 1:13
• zalving: 1 Johannes 2:20
• onderpand: 2 Korinthe 1:22; 5:5

Namen van de Heilige Geest

• Geest van Christus: Romeinen 8:9
• Geest van God: Romeinen 8:14
• Geest van zoonschap: Romeinen 8:15
• Geest van Zijn Zoon: Galaten 4:6

De Heilige Geest – de individuele gelovige

Algemene werking:

• plaatst de mens in het licht: Genesis 6:3 (vergelijk Johannes 1:9), en dat wekt tegenstand op
• demonen uitdrijven: Mattheüs 12:28
• tegenstand bij Stefanus: Handelingen 7:51

De Heilige Geest en bekering

• niemand zoekt God: Romeinen 3:11
• wedergeboorte: Johannes 3:5
• het verloop bij de verloren zoon: Lukas 15
• Gods gave: Efeze 2:8-9

Dat sluit de andere kant van de verantwoordelijkheid van de mens niet uit. Een van de vele teksten hiervoor is Handelingen 17:30-31.

De Heilige Geest – zalving

Een beeld uit het Oude Testament: priesters, koningen en profeten werden gezalfd. Het heeft een ambtelijk karakter en spreekt van waardigheid. Zalfolie: Exodus 30.

Onze waardigheid: ‘En u hebt [de] zalving vanwege de Heilige en u weet alles.’
1 Johannes 2:20,27, 2 Korinthe 1:21-22

De Heilige Geest – verzegeling

Een zegel spreekt van:

• gezag: Jeremia 32:10
• kan niet herroepen worden: Esther 8:8
• beveiliging: Openbaring 7:3-4
• Gods bevestiging van ons geloof: 2 Korinthe 1:21-22, Efeze 1:13

De Heilige Geest – onderpand

• het onderpand van onze erfenis: Efeze 1:14
• in onze harten gegeven: 2 Korinthe 1:22; 5:5
• Hij staat er borg voor dat wij spoedig de heerlijkheid, de erfenis, ontvangen zullen

De Heilige Geest – als getuige

Getuige van de realiteit van het werk van de Heer Jezus aan het kruis: 1 Johannes 5:6-8. Dit getuigenis houdt de zekerheid in dat God ons eeuwig leven gegeven heeft: 1 Johannes 5:11.

‘De Geest Zelf getuigt met onze (vernieuwde) geest, dat wij kinderen van God zijn’ (Romeinen 8:16).

De Heilige Geest – woont in de christen

• ons lichaam een tempel van de Heilige Geest: 1 Korinthe 6:19-20
• Hij zal in u zijn = woning: Johannes 14:17
• verder: Romeinen 8:11, 2 Timotheüs 1:14, Jakobus 4:5
• zo is de Heer Jezus Zelf in ons: Johannes 14:20

De Heilige Geest – bepaalt ons leven

‘Wandelt door [de] Geest en u zult [de] begeerte van [het] vlees geenszins volbrengen.’
…
‘Als wij door [de] Geest leven, laten wij ook door [de] Geest wandelen.’
Galaten 5:16-25

De Heilige Geest – praktische wandel

• Gods Woord regelmatig lezen en de Heer Jezus daarin zoeken
• gebed – ook in huwelijk en gezin
• afhankelijkheid – altijd naar Zijn wil vragen
• raad van (trouwe) broeders en zusters vragen
• opzoeken van de gemeentelijke samenkomsten
• wachten tot de Heer Zijn tijd om te handelen duidelijk maakt
• trouw in beproevingen:
  • van boven: ‘ja, Vader’ – Mattheüs 11:26
  • van beneden (duivel): weerstaan – Jakobus 4:7
  • van buiten (wereld): vlucht – 1 Korinthe 10:14
  • van binnen: bevrijding in het geloof – Romeinen 7:25

De Heilige Geest – algemene voorwaarden

• wedergeboorte: Johannes 3; Johannes 1:12; Johannes 7:39
• opstandingsleven – leven in overvloed: Johannes 20:22, Johannes 10:10

De Heilige Geest – gemeente

De gemeente – tempel van de Heilige Geest: 1 Korinthe 3:16, Efeze 2:22.

Drie aspecten:

• plaatselijk: alle gelovigen in een plaats – 1 Korinthe 1:2; 12:27
• globaal: alle gelovigen nu op aarde – 1 Korinthe 10:17
• eeuwig: alle gelovigen vanaf de pinksterdag tot de opname van de gemeente – Handelingen 20:28

De Heilige Geest – ontstaan van de gemeente

= doop met de Heilige Geest: Handelingen 2:2-4; 1 Korinthe 12:12-13 (vergelijk Mattheüs 3:11)

De Heilige Geest – genadegaven

• tijdelijke gaven (worden gegeven): 1 Korinthe 12:8-10
• blijvende gaven (in de gemeente gesteld): 1 Korinthe 12:28-30

Een deel van deze gaven behoort tot ‘[de] krachten van [de] toekomstige eeuw’. Daardoor getuigde God in het begin mee (Hebreeën 6:5; 2:4).

De Heilige Geest – doel van de genadegaven

In 1 Korinthe:

• nuttig: 12:7
• de leden dragen zorg voor elkaar: 12:25
• stichting, opbouwing van de gemeente: 14:4-5,17,26

Praktische gebruiksaanwijzing: 1 Petrus 4:10-11.

De Heilige Geest – verschil tussen 1 Korinthe 12 en Efeze 4:6-8

• 1 Korinthe 12: een persoon krijgt een gave
• Efeze 4: personen als gave aan de gemeente

De Heilige Geest – leiding in de samenkomsten

• 1 Korinthe 12:11; 14:26
• letterlijk: Johannes 16:13, Romeinen 8:14, Galaten 5:18,25

De Heilige Geest – leiding in de samenkomsten praktisch

1. altijd door de Heilige Geest geleid zijn
2. wat de samenkomsten betreft extra nauwlettend zijn
3. nadenkend, toebereid: Handelingen 16:10 ↔ 1 Korinthe 14:15,32
4. spontaan: 1 Korinthe 14:26,30
5. kritisch op jezelf blijven
6. vrijheid en vrijmoedigheid
7. verantwoording
8. de zusters? 1 Korinthe 14:34-35, toch 1 Petrus 2:5